21 januari 2026

De Rabobank vindt haar oorsprong in kleine kredietverenigingen van boeren en tuinders aan het einde van de negentiende eeuw. Deze agrariërs richtten coöperaties op omdat zij moeilijk aan krediet kwamen, terwijl modernisering dringend nodig was.

Het was de Duitser Friedrich Wilhelm Raiffeisen (1818-1888) die als burgemeester dagelijks werd geconfronteerd met de ellende van boeren, arbeiders en ambachtslieden. Volgens het door hem ontwikkelde model vormden de boeren coöperaties die niet waren gericht op winst, maar op het ondersteunen van hun lenen. De spaargelden van de leden werden samengebracht in leenfondsen en konden aan de leden worden verstrekt in de vorm van goedkope, langlopende leningen. Dit gaf veel mensen voor het eerst de kans om geld te lenen voor investeringen of om een periode met magere oogsten te overbruggen. De volgende stap was de gezamenlijke aankoop van middelen zoals zaad en de gezamenlijke opslag en verkoop van landbouwproducten. Dit betekende dat boeren niet langer gedwongen waren om tegen dumpprijzen te verkopen in tijden van overaanbod, waardoor ze konden wachten tot de prijzen zich herstelden.

De formule bleek succesvol: boeren konden tegen eerlijke voorwaarden investeren, terwijl spaarders een betrouwbare rente ontvingen. In  1898 ontstonden in Nederland twee centrale organisaties – de Raiffeisenbank in Utrecht en de Boerenleenbank in Eindhoven – die de lokale coöperaties ondersteunden. Rond 1900 waren al 67 boerenleenbanken aangesloten.

De Boerenleenbank Diemen werd in 1904 opgericht. Nadat de bank gevestigd was in diverse particuliere woningen van de kassier werd de bank in 1938 in het ruime, voor die tijd moderne gebouw gevestigd aan de Ouddiemerlaan. De Diemense Boerenleenbank was lid van de Centrale Raiffeisenbank in Utrecht. In Diemen werd in 1961 de Francotyp frankeermachine nummer 8142 van de Firma Ruys in gebruik genomen. In het stempel: ‘Alle Bankzaken. Spaarbank voor iedereen. Coöp. Raiffeisenbank Diemen’.

De Boerenleenbank speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van Diemen. Ze hielp inwoners bij het kopen van landbouwmachines, het bouwen van huizen en het starten van bedrijven. Sparen werd gestimuleerd, waardoor gezinnen meer financiële stabiliteit kregen. Het coöperatieve karakter zorgde voor een sterke gemeenschapszin: klanten waren ook mede-eigenaren.

In 1972 fuseerden de Boerenleenbanken met de Raiffeisenbanken tot RABO-bank Nederland, maar dat betekende nog niet dat alle vestigingen fysiek samen gingen in één gebouw. Dat gebeurde in Diemen pas in 1976. Naast het in 1969 gebouwde winkelcentrum aan het Claes van Maarsenplein werd een nieuw kantoor aan het Wilhelminaplantsoen gebouwd, dat niet alleen de bankzaken deed voor Diemense klanten, maar door uitbreiding van de werkzaamheden naar Amsterdam werd dit kantoor het hoofdkantoor voor Rabo Amsterdam. In 1976 werd de Francotyp frankeermachine 8142 uit gebruik genomen. Het stempel luidde inmiddels: ‘U spaart er wél bij. Rabobank Amsterdam. Postbus 165 Diemen’.  Bij het 75-jarig jubileum van de Rabobank Amsterdam was frankeermachine FR14082 in gebruik. Dat jubileum van de Amsterdamse Rabo moet wel met een korreltje zout genomen worden. Het was de in 1902 opgerichte Diemense vestiging die veel later zijn vleugels in Amsterdam ging uitslaan. Het stempel was overigens in 1979 -het 77ste jaar- nog in gebruik.

Vanaf de jaren vijftig groeiden de boerenleenbanken uit tot algemene banken voor zowel ondernemers als particulieren. Met ruim 1.300 lokale vestigingen boden zij steeds meer financiële diensten aan, van hypotheken tot verzekeringen. Automatisering maakte nieuwe betaalvormen mogelijk en de banken breidden uit naar steden en nieuwbouwwijken.

In de jaren ’70 en ‘80 ontwikkelde Rabobank zich tot een brede financieel dienstverlener met dochterbedrijven zoals Interpolis, De Lage Landen en Robeco. Tegelijkertijd begon de internationale uitbreiding, met kantoren in onder meer Frankfurt, New York, Australië, de VS, Brazilië en Chili.

De digitalisering veranderde het bankieren ingrijpend. Na de introductie van de pinpas en geldautomaat volgde eind jaren negentig het internetbankieren. Vanaf 2000 nam het aantal fysieke kantoren af doordat klanten steeds meer zelf online regelden. Met de Rabo Bankieren App hebben zij tegenwoordig 24/7 toegang tot hun financiële zaken. De leegstaande kantoren aan het Diemense Wilhelminaplantsoen werden rond 2010 herontwikkeld tot appartementen.

Met dank aan ons lid Rinus Krijgsman

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *